Częste pytania (FAQ)
Kobiety mają dziś więcej możliwości wyboru niż kiedykolwiek przedtem. Jednak zanim kobieta dokona wyboru, ma prawo wiedzieć o menopauzie HTZ jak najwięcej. Im więcej dowie się Pani o swoim organizmie i możliwościach leczenia, tym lepiej będzie można kontrolować zmiany zachodzące w organizmie.
Hormonalna Terapia Zastępcza, w skrócie HTZ, nie jest podobna do antykoncepcji doustnej. Stosując pigułkę antykoncepcyjną przyjmuje się sztuczne hormony, będące dodatkiem do hormonów, które organizm już produkuje. HTZ natomiast uzupełnia poziom naturalnych hormonów płciowych, których Pani organizm już nie produkuje oraz przywraca ich poziom przedmenopauzalny, łagodząc objawy fizyczne i psychiczne związane z menopauzą. HTZ wykorzystuje hormony podobne do wytwarzanych przez Pani organizm przed menopauzą: estrogeny lub estrogeny i progestagen.
W górę
HTZ zaleca się kobietom odczuwającym nieprzyjemne objawy wypadowe, jak i tym, które są zagrożone osteoporozą. Decyzja należy jednak do Pani i powinna ją Pani podjąć razem ze swoim lekarzem. Jak każda terapia, może ona być niewskazana dla niektórych kobiet. Dlatego też przed włączeniem HTZ należy wykonać pełne badanie ogólne i ginekologiczne. Dla Pani bezpieczeństwa lekarz prowadzi z Panią również wywiad rodzinny.
W górę
HTZ należy rozpoczynać jak najwcześniej, około 45 roku życia, tzn. w momencie kiedy pojawiają się pierwsze objawy wchodzenia w okres pokwitania, jak np.: nieregularne miesiączki - często paradoksalnie bardziej obfite, w krótszych odstępach czasu (czasem nawet jeszcze bez towarzyszących uderzeń gorąca), później już pełne tzw. objawy wypadowe (wary, wzmożona potliwość, kołatania serca, zaburzenia nastroju).
Odpowiednio wcześnie wdrożona HTZ jest swego rodzaju "inwestycją" w stan zdrowia za kilkanaście lat oraz zapewnia znaczącą poprawę jakości życia, praktycznie „od zaraz”.
W górę
Jedynie Pani lekarz może dokładnie określić, jak długo będzie Pani stosowała HTZ. Uważa się, że 5 lat terapii stanowi tzw. "złoty standard".
Na ogół kobiety stosując HTZ w celu zapobiegania długofalowym następstwom menopauzy, m.in. osteoporozie, są chronione do momentu przyjmowania leku. Jeżeli zrezygnują z leczenia, tracą tę ochronę. Tak samo jest w przypadku kobiet, które stosują HTZ z powodu suchości śluzówki pochwy. W momencie przerwania terapii objawy mogą powrócić, ponieważ organizm w dalszym ciągu nie wytwarza estrogenów. W przypadku atrofii śluzówki pochwy można przyjmować także hormony podawane dopochwowo.
HTZ działa poprzez uzupełnianie niedoboru estrogenów we krwi i w narządach na nie wrażliwych, których organizm już nie wytwarza.
W górę
Z dostępnych rodzajów terapii lekarz wybierze dla Pani najbezpieczniejszą i najbardziej skuteczną. Wybór ten będzie zależny od nasilenia objawów, wieku i ogólnego stanu zdrowia oraz indywidualnych życzeń.
Oto niektóre z dostępnych obecnie terapii:
-
wyłącznie progestagen
stosowana w przypadku zaburzeń lub nieprawidłowości krwawienia
-
wyłącznie estrogeny
stosowana w celu uzupełnienia niedoboru estrogenów, których organizm już nie produkuje. Zalecana tylko kobietom, którym usunięto macicę
-
estrogeny i progestagen
Zalecana większości kobiet, ponieważ podawanie wyłącznie estrogenów u kobiet z zachowaną macicą zwiększa ryzyko nowotworów błony śluzowej macicy. Dzięki dodaniu progestagenu do terapii ryzyko to spada praktycznie do poziomu występującego u kobiet niestosujących HTZ
-
terapia sekwencyjna
z zachowaniem krwawień miesięcznych. Tabletki przyjmowane przez pierwsze 12 dni cyklu zawierają same estrogeny. Tabletki na następne 10 dni zawierają estrogeny i progestagen, co zabezpiecza śluzówkę macicy przed ewentualnym nowotworem. Następnie przez ostatnie 6 dni (podczas miesiączki) przyjmuje się tabletkę z niską dawką estrogenów, dzięki czemu nie odczuwasz nieprzyjemnych objawów podczas krwawienia
-
ciągła terapia złożona estrogenowo-progestagenowa
terapia zalecana dla kobiet po 50 roku życia, które nie powinny już miesiączkować. Estrogen i progestagen podawane są codziennie, bez przerw w przyjmowaniu leku
-
terapia miejscowa
Celem zwalczania podrażnienia lub suchości w pochwie ( atrofia pochwy) lekarze mogą zalecać Hormonalną Terapię Zastępczą w postaci kremu lub globulek. Dostępna jest już nowa forma tej terapii. Jest nią tabletka dopochwowa, którą wprowadza się do pochwy przy pomocy higienicznego aplikatura. Jej zaletą jest to, że nie powoduje zabrudzeń bielizny, co znacznie podwyższa komfort kobiety.
Należy zapytać swego lekarza o dostępne na rynku preparaty do HTZ zawierające obniżone dawki hormonów. Są one równie skuteczne jak występujące w wysokich dawkach, a wywołują zdecydowanie mniej działań niepożądanych.
W górę
Zaletą terapii sekwencyjnej, podobnie jak i innych modeli HTZ, jest uzupełnianie w organizmie hormonów, które nie są już wytwarzane.
Zmniejsza ona lub likwiduje objawy menopauzy oraz pomaga przeciwdziałać osteoporozie. Gdy błona śluzowa macicy wraca do stanu przedmenopauzalnego, kobiety mają regularne miesiączki co 4 tygodnie. Krwawienie może być słabsze niż przed menopauzą.
Do momentu wystąpienia menopauzy nie może mieć Pani pewności, że nie zajdzie Pani w ciążę. Jeśli rozpoczyna się HTZ przed menopauzą występuje ryzyko zajścia w ciążę. Należy porozmawiać ze swoim lekarzem o odpowiednich metodach antykoncepcji.
Jeśli jednak rozpoczęła Pani HTZ po menopauzie nie może Pani już zajść w ciążę.
W górę
Terapia ciągła wskazana jest dla kobiet po menopauzie, które wolałyby nie mieć miesiączek. Estrogeny i progestagen połączono w taki sposób, że kobiety nie mają krwawień miesięcznych. Może ona być stosowana przez kobiety, które przeszły już menopauzę i produkcja własnych estrogenów spadła u nich w wystarczającym stopniu.
Podobnie jak w przypadku innych terapii hormonalnych początkowo można się spodziewać występowania pewnych objawów niepożądanych. Należą do nich między innymi niewielkie krwawienia (plamienia w pierwszych miesiącach leczenia) które są objawem dopuszczalnym, charakterystycznym dla tego rodzaju terapii i nie powinny wywoływać niepokoju. Pojawić się też może wzmożone napięcie sutków.
W górę
Kobiety po operacji usunięcia macicy (histerektomia) również odczuwają objawy menopauzy. Czasem pojawiają się one wcześniej niż u innych kobiet.
Nie muszą się one martwić o miesiączki. Nie muszą też obawiać się ryzyka nowotworów śluzówki macicy. Dla kobiet tych zalecana będzie terapia samymi tylko estrogenami. Nie jest konieczny dodatek progestagenu, ponieważ nie występuje potrzeba ochrony śluzówki macicy. Celem leczenia jest przede wszystkim eliminacja objawów związanych z deficytem estrogenów i profilaktyce osteoporozy.
Dawkowanie jest proste. Jedna Tabletka dziennie. Codziennie.
W przypadku występowania suchości w pochwie należy dołączyć terapię dopochwową np. tabletkę estrogenową.
W górę
Spadek stężenia estrogenów może wywołać silną suchość lub podrażnienie pochwy. Dolegliwości te określa się mianem atrofii pochwy. Oprócz podrażnienia lub suchości, kobiety mogą odczuwać ból podczas współżycia lub dolegliwości dróg moczowych, które mogą niekiedy prowadzić do infekcji. Istnieją różne rodzaje miejscowych leków dopochwowych takich jak kremy i globulki. Obecnie dostępna jest również nowa forma terapii. Jest to specjalna tabletka wprowadzana do pochwy przy pomocy higienicznego aplikatora.
Nie ma więc konieczności stosowania niewygodnych w użyciu i sprzyjających powstawaniu wydzieliny globulek i kremów.
W górę
Nie, są też inne rozwiązania. Można stosować plaster na skórę.
Dostępne są różne rodzaje przezskórnej HTZ. Plastry mogą zawierać same tylko estrogeny lub estrogeny i progestagen. Gdy plaster zawiera tylko estrogen u kobiet z zachowaną macicą konieczne jest przyjmowanie dodatkowej tabletki progestegenu przynajmniej przez 10 dni cyklu. Progestagen włącza się w celu zmniejszenia ryzyka rozwoju nowotworów śluzówki macicy. Kobiety po zabiegu histerektomii nie potrzebują progesteronu, ponieważ nie występuje u nich potrzeba ochrony macicy.
Plastry, zarówno te posiadające w swym składzie sam estrogen, jak i estrogen i progestagen.
Estrogeny są dostępne także w postaci żelu do smarowania na skórę. Jeśli nie przechodziła Pani zabiegu usuwania macicy, będzie musiała Pani również przyjmować progestagen.
Niektóre kobiety wybierają iniekcje estrogenów raz na 3 miesiące lub implant podskórny.
Wówczas też zazwyczaj występuje konieczność dodatkowego podawania progestagenu.
W praktyce, gdy preparat przezskórny do HTZ, zawiera tylko estrogeny, kobietom podaje się dodatkowo progestagen w postaci tabletki. Kobiety po zabiegu histerektomii stanowią wyjątek od tej reguły, ponieważ ich macica została usunięta.
W górę
Dzięki obecnie stosowanym lekom niskodawkowym działania niepożądane zdarzają się rzadko i są zwykle przejściowe. U niektórych kobiet wystąpić może: napięcie lub bolesność piersi, uczucie pełności brzucha, bóle głowy lub kurcze nóg. Inne mogą odczuwać lekkie zawroty głowy lub mdłości.
Objawy te z reguły ustępują po 3 miesiącach.
Jeśli tak się nie dzieje, należy porozmawiać ze swoim lekarzem.
W przypadku, jeżeli po 3 miesiącach zauważy Pani nieregularne krwawienia, trzeba powiedzieć o tym lekarzowi. Możliwe, że wskazana będzie zmiana leku lub jego dawki.
W górę
Nie!
Szczególnie niskodawkowa Hormonalna Terapia Zastępcza nie powoduje tycia u kobiet. Może ona przyczynić się do zatrzymywania wody w organizmie, ale stan ten jest zazwyczaj przejściowy. Mija on w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii. Oczywiście wiele kobiet przybiera na wadze po menopauzie. Przyczyną nie jest jednak HTZ. Najlepszym sposobem kontroli wagi jest zrównoważona dieta i jak najwięcej ruchu.
W górę
Ryzyko wystąpienia nowotworu jest ze zrozumiałych przyczyn największą troską kobiet. Wiemy, że jeśli przez długi czas przyjmuje się czyste estrogeny, ryzyko raka błony śluzowej macicy wzrasta. Dlatego do większości preparatów do HTZ dodaje się progestagen. Dodatek progestagenu pomaga obniżyć ryzyko zachorowania na raka nabłonka macicy do takiego poziomu, jaki obserwuje się u kobiet niestosujących Hormonalnej Terapii Zastępczej. Przeprowadzone badania wykazały, że długotrwałe stosowanie preparatów estrogenowo - progestagenowych wiąże się z nieznacznym zwiększeniem ryzyka rozwoju raka piersi.
Jednak kobiety, które w trakcie przyjmowania HTZ zachorują na raka piersi mają mniejsze prawdopodobieństwo zgonu z powodu tego nowotworu w porównaniu z kobietami niestosującymi HTZ. Nowotwory są mniej złośliwe i dzięki częstym wizytom u lekarza szybciej rozpoznawane. Lekarz przed włączeniem Hormonalnej Terapii Zastępczej przeprowadzi u Pani badanie piersi. Tym niemniej należy pamiętać o samobadaniu piersi w trakcie przyjmowania preparatu hormonalnego.
W górę
HRT 01/01/04
|
Novo Nordisk Polska
Kontakt
Mapa strony
